Goudsmit | H. | Plantage Middenlaan 30

Henriëtte (Harry) Goudsmit (Amsterdam 1866-Amsterdam 1918, NI, niet joods begraven), onderwijzeres, dochter van Emanuel Goudsmit, sigarenmaker, en Elizabeth de Jong.

Onderwijzeres aan de Sarphatischool, een normaalschool voor meisjes (hoofd: Cornelia (Kee) de Jong, levensvriendin van Catharina van Tussenbroek), in 1899 benoemd tot hoofd van de Pestalozzischool, een openbare lagere school voor meisjes (Leidsch Dagblad 2.6.1899).

Net als veel latere leden van de VVK was zij actief in Ons Huis (opr. 1892), een sociaal-liberaal alternatief voor het socialistische volkshuis Constantia. Met Lucie Brugman startte zij daar in 1892 lessen Engels, met Kee de Jong lessen Frans.

Samen met Kee de Jong en Catharina van Tussenbroek oprichtster van de vakvereniging voor onderwijzeressen Thugatêr (opr. 1893), waarvan zij langjarig voorzitster was.

Een van de eerste leden van de VVK, en bekend kiesrechtpropagandiste. Werd eind 1896 gekozen in het hoofdbestuur, maar nam die uitverkiezing niet aan. Hoewel zij in de beginjaren van de VVK van grote reserve blijk gaf tegen VVV-kopstukken Wilhelmina Drucker en Dora Schook-Haver, onder meer in hun hoedanigheid van redactrices van Evolutie, volgde zij Drucker in 1916 toen die de VVK verliet en de Neutrale Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht oprichtte. Ook was zij betrokken bij het samenstellen van een register op Evolutie ter herdenking van het 25-jarig bestaan van Evolutie in 1918, maar overleed voordat de werkzaamheden daaraan voltooid waren.

Lid van de rubriekscommissie Onderwijs van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid (Den Haag 1898), tevens presidente van de commissie die op deze tentoonstelling het Onderwijscongres organiseerde. Hield op dit congres een lezing over ‘Co-educatie’, waarin zij een radicale herziening van het denken over sekse als categorie van verschil bepleitte.

Sinds mei 1900 lid van het Leesmuseum voor Vrouwen (opr. 1877).

Tenminste in 1901 (jaar van de eerstbekende ledenlijst) lid van de Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleeding (opr. 1899).

Redactrice van Belang en Recht van 1907, het jaar waarin dat het orgaan van de Vereeniging Thugatêr werd, tot 1918.

» Nog altijd lid in 1899 (Amsterdam), 1905 (Amsterdam), 1906 (Amsterdam), 1908 (Amsterdam) en 1909 (Amsterdam).


Bronnen en literatuur

Publicaties

- ‘Thugatêr’, B&R 1.11.1896

- ‘Co-educatie’, in: ‘Co-educatie’, in: Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid, Onderwijs-congres gehouden van 10-13 augustus 1898 (Amsterdam 1898) 175-188

- Henriëtte Goudsmit, Lucie Brugman e.a., ‘Een stukje historie’, B&R 15.10.1900

- ‘In memoriam Elise A. Haighton †’, B&R 1.9.1911

- Macht boven recht (Amsterdam: Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, 1913)

- ‘De Neutrale’, B&R 1.7.1916

Literatuur

- Henriette Cohen, ‘Aan de Redactie van het Feestnummer van “Evolutie”’, Evolutie 4.10.1905

- [Wilhelmina Drucker], ‘Henriëtte Goudsmit’, Evolutie 4.9.1918

- Myriam Everard, ‘“Mensch-boven-de-seksen”. Het radicale denken over sekse in de eerste feministische golf’, in: Myriam Everard & Ulla Jansz, Sekse. Een begripsgeschiedenis (Hilversum 2018) 175-199

- ‘Ledenlijst (...) van de Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleeding’, gedateerd 31 oktober 1901, separate uitgave bij MVVV 2 (1900/1901)

- [J. van Loenen Martinet], ‘Interview met de presidente en de 1e secretaresse van Thugatêr’, De Nieuwe Amsterdammer 18.6.1896

- Nine Minnema, ‘Henriette Goudsmit †’, De Vrouw in de XXste Eeuw (oktober 1918) 338-340

- Johanna W.A. Naber, ‘Inleiding’, in: Evolutie. Register op den inhoud der eerste 20 jaargangen 1993-1913 (Den Haag [1918]) 1-13

- Christianne Smit en Dennis Bos, ‘Volkspaleizen voor de Jordaan. “Hier wordt in betere dingen geloofd”’, in: Ido de Haan e.a. (red.), Het eenzame gelijk. Hervormers tussen droom en daad 1850-1950 (Amsterdam 2009) 173-189

Bronnen

- SAA: archief Leesmuseum voor Vrouwen, ledenboek en jaarverslagen

- SAA: archief Ons Huis, jaarverslag 1893

- SAA: pensioenkaarten